Huế oằn mình trong mùa mưa lũ khắc nghiệt nhất nhiều năm qua

Khung cảnh Huế trong mùa mưa lũ lịch sử

Huế vốn là mảnh đất cố đô trầm mặc thường khoác lên mình vẻ dịu dàng của mưa, vậy mà trong đợt thiên tai năm nay, thành phố như hoàn toàn biến dạng dưới màn nước trắng xóa kéo dài không dứt. Những cơn mưa nặng hạt trút xuống từ sáng đến đêm, từ đêm đến sáng, như thể bầu trời níu lại từng giọt nước để thử thách sức chịu đựng của con người cùng cảnh vật nơi đây. Không khí ảm đạm bao trùm mọi nẻo đường, từng tiếng gió rít, từng âm thanh lộp bộp của mưa đập vào mái tôn vang vọng như lời cảnh báo về một mùa lũ khắc nghiệt chưa từng thấy.

Dòng sông Hương vốn hiền hòa, trong xanh, nay dâng cao cuồn cuộn, nước đục ngầu và hung dữ. Nhiều đoạn sông vượt mốc báo động, tràn lên bãi bồi, áp sát khu dân cư như chỉ cần một đợt nước nữa là uy hiếp tất cả. Sông Bồ – vốn đã quen với mưa lũ – nay trở thành nỗi kinh hoàng khi nước dâng nhanh, mạnh, khiến nhiều người trở tay không kịp. Những chuyến ghe nhỏ của người dân vượt lũ lụt trong làn mưa mờ mịt trông như những dấu chấm nhỏ bé giữa sức mạnh khổng lồ của thiên nhiên.

Tất cả tạo nên bức tranh tang thương và đầy ám ảnh. Và điều đáng sợ hơn cả là: đây được xem là một trong những đợt mưa lũ khắc nghiệt nhất mà Huế phải đối mặt trong nhiều năm qua – một đợt thiên tai vượt ngoài mọi kịch bản ứng phó quen thuộc của người dân xứ mưa.

Diễn biến mưa lũ bất thường năm 2025

Mùa mưa lũ năm 2025 tại Huế chứng kiến những diễn biến cực đoan vượt xa mọi dự báo thông thường. Ngay từ đầu tháng 10, các đợt mưa lớn đã xuất hiện với tần suất dày đặc, nhưng đến cuối tháng, tình hình trở nên nghiêm trọng hơn khi nhiều hình thái thời tiết cực đoan liên tiếp hội tụ trên địa bàn. Mưa không chỉ lớn, mà còn kéo dài liên tục theo từng đợt, mỗi đợt đều mạnh hơn và dữ dội hơn đợt trước. Nhiều trạm đo mưa ghi nhận lượng mưa vượt ngưỡng trung bình nhiều năm tới hàng trăm milimet, thậm chí phá kỷ lục từng ghi nhận trong vòng hơn hai thập kỷ.

Điều khiến người dân bất ngờ nhất chính là tình trạng lũ chồng lũ. Nước ở các con sông lớn như sông Hương, sông Bồ, sông Ô Lâu vốn chưa kịp rút xuống mức an toàn thì đợt mưa lớn kế tiếp đã ập đến. Hệ quả là mặt nước cứ thế dâng cao không ngừng, tạo ra những đợt ngập sâu kéo dài khiến người dân khu vực thấp trũng gần như không có thời gian chuẩn bị. Nhiều người chia sẻ rằng trong suốt nhiều năm sống ở Huế, họ hiếm khi chứng kiến cảnh nước dâng nhanh, mạnh và bất thường đến vậy.

Tại trung tâm TP Huế, tình trạng ngập diễn ra trên diện rộng. Những tuyến đường vốn nhộn nhịp như Lê Lợi, Hùng Vương, Bà Triệu, Nguyễn Huệ… bị nước bao phủ, nhiều đoạn sâu đến nỗi xe máy, ô tô đều bất lực. Nước tràn vào nhà dân ở các phường Phú Hội, Phú Nhuận, Xuân Phú, khiến cuộc sống sinh hoạt bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Một số khu dân cư mới tưởng chừng có hệ thống thoát nước tốt cũng không tránh khỏi tình trạng nước dâng ngập sàn, gây hư hại nhiều tài sản.

Ở vùng ven và nông thôn, mức độ ngập còn nặng hơn. Phong Điền, Quảng Điền, Hương Trà, Hương Thủy là các khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Nhiều xã bị nước cô lập hoàn toàn, đường liên xã, liên thôn biến thành sông, chỉ có ghe thuyền mới có thể di chuyển. Tại Quảng Thành, Quảng An, Điền Hải… nhiều nhà dân chìm sâu trong biển nước, người dân phải di chuyển đồ đạc lên gác hoặc sang nhà hàng xóm cao hơn để trú nhờ. Ở Phong Điền và Hương Trà, nước lũ về quá nhanh khiến nhiều người phải bỏ lại tài sản, chỉ kịp mang theo những vật dụng thiết yếu.

Không chỉ đồng bằng, khu vực miền núi A Lưới và Nam Đông cũng chứng kiến tình trạng sạt lở nghiêm trọng. Những mảng đất lớn từ trên đồi bất ngờ đổ sập xuống, vùi lấp một số tuyến đường huyết mạch, khiến giao thông tê liệt trong nhiều ngày. Lực lượng chức năng phải nỗ lực không ngừng để khơi thông từng đoạn đường, nhưng mưa lớn kéo dài khiến công tác cứu hộ gặp nhiều khó khăn. Tại một số thôn bản xa xôi, tình trạng mất điện, mất liên lạc diễn ra thường xuyên, khiến người dân thêm phần hoang mang.

Trong lúc thiên tai liên tiếp ập đến, hình ảnh người dân Huế chống chọi với mưa lũ trở thành những khoảnh khắc đầy cảm xúc. Nhiều gia đình phải kê giường tủ lên cao, buộc đồ đạc vào cột nhà để tránh bị nước cuốn. Những chiếc thuyền gỗ nhỏ được đưa ra để vận chuyển người già, trẻ nhỏ đến nơi an toàn. Ở trung tâm thành phố, người dân đi lại bằng ghe như ở vùng sông nước, còn các lực lượng chức năng thì túc trực 24/24 để hỗ trợ người dân di tản.

Mưa lũ năm 2025 không chỉ là một hiện tượng bất thường mà còn là lời cảnh báo về sự cực đoan ngày càng gia tăng của khí hậu. Đối với Huế – vùng đất vốn quen với mùa mưa dài – đây vẫn là một trong những đợt thiên tai khắc nghiệt nhất trong nhiều năm gần đây. Mỗi người dân đều thấm thía sức tàn phá của thiên nhiên và hiểu rằng những thử thách của mưa lũ có thể còn kéo dài, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng và đoàn kết hơn bao giờ hết.

Cuộc sống của người dân bị đảo lộn

Cuộc sống thường nhật vốn yên bình của người dân Huế hoàn toàn thay đổi khi nước lũ ập đến. Các con đường không thể lưu thông, nhiều khu dân cư bị chia cắt và hoàn toàn bị cô lập. Trẻ em phải nghỉ học dài ngày, phụ huynh lo lắng không biết khi nào trường mới có thể mở cửa trở lại. Những thôn xóm vốn đông đúc nay im phăng phắc, chỉ còn tiếng mưa rơi và tiếng người gọi nhau hỗ trợ giữa dòng nước.

Không ít gia đình bị mất trắng. Vật nuôi như trâu bò, heo gà bị cuốn trôi hoặc chết do lạnh và đói. Nhiều căn nhà ngập đến gần nóc, tường sập, mái ngói rơi xuống, tài sản tích góp nhiều năm bị nước cuốn đi trong phút chốc. Đau lòng nhất là những gia đình vốn đã nghèo, nay càng rơi vào cảnh bế tắc, không biết dựa vào đâu để gầy dựng lại cuộc sống.

Giữa dòng nước bạc, người dân cố gắng duy trì sinh hoạt một cách tạm bợ. Nhiều gia đình nấu nướng ngay trên những chiếc bàn, chiếc ghế kê chồng lên nhau. Có người phải thức trắng đêm để canh nước dâng, chỉ cần chậm một chút là lũ lại tràn vào nhà. Người già lo lắng vì sức khỏe yếu, trẻ nhỏ hoảng sợ vì tiếng gió, tiếng mưa và cảnh tượng bao trùm nước trắng.

Tinh thần của người dân rơi vào trạng thái bất an, hoang mang. Nhưng giữa nỗi sợ hãi ấy vẫn tồn tại sự kiên cường âm thầm – một sức mạnh đã gắn liền với bản sắc của người Huế trải qua bao mùa thiên tai, bão lụt.

Nỗ lực cứu hộ – cứu nạn và hỗ trợ khẩn cấp trong mùa lụt

Trong lúc người dân đối mặt với hiểm nguy, các lực lượng chức năng đã lao vào tâm lũ với tinh thần quên mình để thực hiện công tác cứu hộ – cứu nạn. Những người lính biên phòng, công an, bộ đội dùng xuồng máy, ca nô vượt dòng nước xoáy để đưa người già, phụ nữ và trẻ em đến nơi an toàn. Có nơi nước chảy xiết đến mức ca nô không thể tiếp cận, lực lượng cứu hộ phải dùng dây thừng, lội nước kéo từng người ra khỏi vùng nguy hiểm.

Trường học, nhà văn hóa, trụ sở ủy ban trở thành những điểm sơ tán tạm thời. Dù điều kiện còn thiếu thốn, nhưng đây vẫn là nơi giúp hàng ngàn người dân có chỗ trú khỏi mưa gió. Các đoàn thiện nguyện mang đến những bữa cơm nóng, từng thùng mì tôm, bao gạo, bình nước sạch, áo phao, chăn ấm.

Nhiều câu chuyện cảm động được lan tỏa: người dân chia nhau từng gói mì, từng chai nước; những người trẻ chèo thuyền chở cụ già qua nước lũ; những nhóm thiện nguyện chạy xe máy trong mưa tối mang bánh mì, sữa đến từng nhà bị cô lập. Chính trong lúc khó khăn, tình người lại sáng lên mạnh mẽ nhất.

Tác động lâu dài và nỗi lo sau lũ

Khi nước bắt đầu rút cũng là lúc những hậu quả nặng nề hiện rõ. Nước bẩn từ các cống rãnh, ruộng đồng hòa lẫn rác thải và xác động vật, tạo nên nguy cơ bùng phát bệnh tật vô cùng lớn. Người dân lo lắng về sốt xuất huyết, tiêu chảy, bệnh về da… khi các nguồn nước sinh hoạt bị ô nhiễm trầm trọng.

Kinh tế của Huế vốn phụ thuộc vào nông nghiệp, du lịch và thủ công mỹ nghệ, nay lại bị giáng một đòn nặng nề. Ruộng đồng ngập sâu khiến lúa, hoa màu chết hàng loạt. Ngành du lịch – vốn đang hồi phục sau đại dịch – lần nữa bị đình trệ, nhiều điểm tham quan ngập nước, đường sá hư hỏng, lượng khách giảm mạnh.

Các di sản cố đô, vốn là niềm tự hào của Huế, cũng không tránh được tác động. Nhiều công trình bị thấm nước, xuống cấp nhanh hơn do thời gian dài ngâm trong môi trường ẩm ướt.

Điều đáng lo nhất: mưa vẫn chưa dứt, dự báo thời tiết cho thấy còn nhiều đợt mưa lớn tiếp theo. Người dân nơm nớp lo sợ: liệu Huế còn phải chịu thêm bao nhiêu trận lụt nữa trước khi bão tan?

Tình người trong mùa bão lũ

Giữa những ngày mưa lũ u ám phủ kín Huế, khi những con đường hóa thành sông và những mái nhà chênh vênh trong làn nước bạc, tình người lại sáng lên như những đốm lửa ấm giữa đêm tối. Mỗi trận lũ đi qua đều để lại đau thương, nhưng cũng để lại những câu chuyện khiến ai nghe cũng thấy lòng dịu lại – đó là nghĩa tình xứ Huế, là tấm lòng của người Việt dành cho nhau trong hoạn nạn.

Khi nước lũ dâng nhanh, bà con ở các huyện trũng Quảng Điền, Phong Điền, Hương Trà… chỉ kịp leo lên những gác nhỏ, những mái tôn để tránh nước. Và rồi, trong mịt mù mưa trắng, những mái đầu đội nón lá, những chiếc áo mưa bạc màu, những đôi tay chèo ghe vội vã xuất hiện. Đó là thanh niên trong làng, là những người hàng xóm vốn ngày thường ít nói, nhưng khi lũ đến lại chẳng ngại ngần lao vào dòng nước xiết để dìu một cụ già, bế một đứa trẻ hay chuyển giúp vài bao gạo, vài thùng mì.

Ở những điểm sơ tán tạm thời, không ai phân biệt giàu – nghèo, quen – lạ. Mọi người san sẻ với nhau từng tấm chăn, từng ổ bánh mì, từng gói muối lạt ăn qua bữa. Những chiếc bếp nhỏ được nhóm lên trong trường học, nhà văn hóa trở thành nơi tụ lại của cả xóm. Có cụ già nói đùa rằng: “Lũ đến, mới hiểu được ai sống vì ai”. Trong thiên tai, sự gắn kết giữa người với người trở nên thiêng liêng hơn bao giờ hết.

Không chỉ trong tỉnh, nhiều tổ chức thiện nguyện từ Đà Nẵng, Quảng Nam, TP.HCM, Hà Nội… cũng không quản đường xa, mang theo hàng trăm thùng mì, nước sạch, áo phao, thuốc men để cứu trợ. Những chuyến xe chạy suốt đêm vượt mưa gió để kịp trao quà cho người dân vùng ngập sâu là hình ảnh đầy xúc động. Có nhóm thanh niên chỉ kịp ăn tạm ổ bánh mì rồi ngồi cả ngày trên ghe phát đồ cho từng nhà, dù nước lũ lạnh buốt khiến tay chân họ tê cứng.

Nhiều câu chuyện đẹp nảy nở giữa tâm lũ: một gia đình chỉ còn đúng nồi cơm nhưng vẫn chia cho hàng xóm phần nhỏ; một cụ già 70 tuổi xin đi phụ bốc xếp hàng cứu trợ vì “ngồi yên không đành”; những em sinh viên tình nguyện lội nước đến từng nhà phát thuốc, kiểm tra sức khỏe cho người già và trẻ nhỏ. Có người nghèo nhưng góp vài bó rau, góp ít khoai lang; có người khá hơn thì góp tiền, góp áo mưa. Ai có gì góp nấy, không nặng nhẹ, không tính toán.

Tình người trong lũ không nằm ở vật chất lớn nhỏ, mà nằm ở cách người ta nhìn nhau bằng ánh mắt đồng cảm, nắm lấy tay nhau giữa dòng nước chảy xiết. Chính những nghĩa cử ấy đã giúp người dân Huế vững lòng hơn, ấm áp hơn dù ngoài kia trời vẫn mưa, nước vẫn dâng.

Giữa thiên tai nghiệt ngã, tình người đã trở thành chiếc phao tinh thần giúp cả vùng đất vượt qua thử thách. Có lẽ chính vì thế mà dù phải đối mặt với bao mùa lũ mệt mỏi, người dân Huế vẫn tin rằng: chỉ cần còn tình người, Huế sẽ còn vững vàng trước mọi gian nan.

Sự kiên cường của Huế giữa thử thách thiên tai

Giữa những ngày Huế chìm trong lũ dữ, khi trời đất dường như thử thách con người đến cùng cực, sức mạnh lớn nhất không đến từ những bức tường bê tông hay những con đê vững chãi, mà đến từ chính con người nơi đây – những con người bình dị nhưng mang trong mình sự kiên cường được bồi đắp qua bao đời. Thiên tai có thể cuốn trôi nhà cửa, làm hư hại mùa màng, khiến nhịp sống đảo lộn, nhưng không thể đánh gục tinh thần của người Huế.

Mỗi ngày nhìn dòng nước dâng, người dân lại càng ý thức rõ hơn rằng chỉ có bình tĩnh và đoàn kết mới giúp họ vượt qua thử thách. Những người đàn ông trong thôn xóm thay nhau trực đêm, theo dõi mực nước để kịp báo động cho cả làng. Những người phụ nữ dù lo lắng đủ điều vẫn chuẩn bị từng bữa cơm tạm, miếng ăn vội cho người thân và hàng xóm trong lúc di dời. Trẻ nhỏ dù sợ hãi trước cảnh nước trắng đồng nhưng vẫn ngoan ngoãn, nghe lời người lớn, hỗ trợ những việc nhỏ nhất. Chính sự đồng lòng ấy tạo nên một sức mạnh vô hình giữ cho Huế không bị quật ngã trước bão lũ.

Ở những vùng trũng, sau mỗi lần nước rút, bà con lại gom góp nhau dọn từng lớp bùn non, nhặt từng vật dụng còn sót lại, cố gắng gây dựng lại cuộc sống. Có những gia đình thiệt hại nặng, nhà cửa gần như trống trơn, nhưng tiếng cười vẫn vang lên ở sân nhà khi hàng xóm đến hỗ trợ. Họ luôn nói với nhau rằng: “Còn người là còn tất cả”. Câu nói tưởng bình thường, nhưng trong hoàn cảnh ấy lại trở thành nguồn động viên mạnh mẽ giúp họ nhìn về phía trước.

Lực lượng chức năng – từ bộ đội, công an đến dân quân tự vệ – cũng góp phần quan trọng làm nên tinh thần kiên cường của Huế. Nhiều chiến sĩ thức trắng nhiều đêm, lội nước đến mức chân tay phồng rộp, nhưng vẫn không rời vị trí cứu hộ. Mệnh lệnh của họ đơn giản mà đầy tính nhân văn: “Còn người dân nào mắc kẹt thì mình còn phải đi”. Và chính sự hy sinh thầm lặng ấy đã giúp hàng ngàn người dân vượt qua hiểm nguy, mang đến niềm tin rằng họ không bao giờ bị bỏ lại phía sau.

Dẫu cơn lũ có khắc nghiệt đến đâu, người dân Huế luôn giữ cho mình một tinh thần hướng về tương lai. Họ hiểu rằng lũ sẽ qua, nước sẽ rút, nắng sẽ trở lại trên những mái nhà còn loang lổ vết bùn. Và rồi mọi thứ sẽ được xây dựng lại – chậm rãi nhưng chắc chắn. Đó không phải là sự lạc quan mù quáng, mà là bản lĩnh đã hình thành từ hàng trăm năm sống chung với thiên tai.

Sự kiên cường của Huế không chỉ nằm ở việc đứng dậy sau mất mát, mà còn nằm ở cách người dân giữ gìn sự tử tế, sẻ chia và nhân ái giữa lúc gian nan nhất. Chính điều đó làm nên vẻ đẹp bền bỉ của mảnh đất cố đô – một vẻ đẹp không thời tiết nào có thể xóa nhòa. Và có lẽ, cũng chính từ những thử thách này, Huế sẽ mạnh mẽ hơn, gắn kết hơn và sẵn sàng đối diện với những biến đổi khó lường của tự nhiên trong tương lai.

Người lao động lao đao giữa mùa mưa lũ

Trong bức tranh ảm đạm của mưa lũ tại Huế, người lao động – đặc biệt là lao động phổ thông, lao động tự do – là nhóm đối mặt với nhiều khó khăn nhất. Khi lũ về, nước dâng ngập các công trình xây dựng, đường sá bị chia cắt, hàng quán đóng cửa, khách du lịch vắng bóng… mọi hoạt động mưu sinh vốn đã bấp bênh nay càng thêm chật vật. Có thể nói, trong khi nước lũ cuốn trôi tài sản của nhiều gia đình, nó cũng cuốn theo cả nguồn thu nhập vốn đã mong manh của những người làm nghề tự do.

Đầu tiên là những người làm nghề thợ hồ, thợ xây, thợ sơn, công nhân công trình. Chỉ cần mưa vài ngày đã đủ khiến họ phải nghỉ làm, huống chi mưa lũ kéo dài hàng tuần như năm nay. Tường ướt, nền ngập, vật liệu không thể vận chuyển, chủ thầu buộc phải tạm dừng thi công. Với những lao động phải “làm ngày nào ăn ngày đó”, mỗi ngày nghỉ là một nỗi lo cơm áo tăng thêm. Họ không biết khi nào công trình mới hoạt động trở lại, khi nào mới có thể kiếm được đồng tiền tiếp theo để trả tiền trọ, tiền điện nước, hay đơn giản là mua vài ký gạo cho gia đình.

Những người bán hàng rong, buôn thúng bán bưng vốn phụ thuộc nhiều vào thời tiết cũng bị ảnh hưởng nặng nề. Chợ ngập, khách ít, các tuyến đường bị chia cắt khiến họ không thể đẩy xe, không thể ra ngoài. Có cô bán bánh mì tâm sự: “Bình thường trời mưa tôi vẫn ráng đi bán, nhưng mưa kiểu ni thì đành chịu. Nước đến đầu gối, ai mà ra mua.” Một ngày không bán được hàng với nhiều người đồng nghĩa với việc bữa cơm tối phải bớt đi một món, hoặc con trẻ phải ăn tạm bát cháo trắng.

Lĩnh vực du lịch – dịch vụ, vốn là ngành mũi nhọn của Huế, cũng rơi vào tình trạng tê liệt. Không có khách du lịch, các khách sạn, quán cà phê, nhà hàng buộc phải đóng cửa hoặc chỉ hoạt động cầm chừng. Những lao động thời vụ như phục vụ bàn, lễ tân, lái xe du lịch, hướng dẫn viên… đột ngột mất việc. Một bộ phận chuyển sang làm nghề khác tạm thời, người thì phụ bốc vác, người đi bán hàng online, nhưng tất cả đều làm trong tâm trạng bất an vì không biết khi nào mưa lũ chấm dứt để họ quay lại với nghề cũ.

Tài xế xe ôm công nghệ, shipper cũng lao đao. Đường sá ngập sâu khiến họ không thể di chuyển, đơn hàng giảm mạnh, thu nhập tụt dốc. Trong khi đó, giá thực phẩm và nhiên liệu lại tăng do nguồn cung bị gián đoạn, khiến họ càng thêm áp lực. Không ít tài xế phải dừng hoạt động để đảm bảo an toàn, chấp nhận thu nhập bằng 0 trong nhiều ngày liên tiếp.

Tình cảnh khó khăn còn đè nặng lên những người làm nghề thu gom ve chai, quét dọn vệ sinh, công nhân môi trường. Mưa lũ khiến rác thải dồn ứ, công việc nặng nề hơn gấp nhiều lần nhưng mức thu nhập không đổi. Nhiều người phải l wội nước đến thắt lưng để thu dọn rác, nói rằng “không làm thì không có tiền, mà làm thì sợ dòng nước xiết cuốn đi bất cứ lúc nào”.

Trong những ngày mưa trắng trời, nỗi lo lớn nhất của người lao động không chỉ là mất thu nhập, mà còn là tương lai mờ mịt. Một bác tài xế xe ôm trung niên nói: “Nước rút thì làm lại. Nhưng nhìn trời mưa miết như ri, không biết bao giờ mới trở lại cuộc sống bình thường.” Lời tâm sự ấy không chỉ là nỗi lòng của riêng một người, mà là tiếng thở dài chung của hàng ngàn lao động đang gồng mình vượt lũ.

Mưa lũ rồi sẽ qua, nhưng những tổn thất đối với người lao động có thể kéo dài nhiều tháng. Họ cần việc làm, cần hỗ trợ, và quan trọng nhất là cần một tương lai ổn định hơn để không còn phải chông chênh trước mỗi mùa thiên tai.

Doanh nghiệp kiệt sức vì mưa lũ và gián đoạn kinh doanh

Trong khi người dân oằn mình chống chọi với lũ dữ, cộng đồng doanh nghiệp tại Huế cũng đang trải qua giai đoạn kiệt quệ chưa từng có. Mưa lũ kéo dài suốt nhiều tuần khiến nhiều ngành nghề tê liệt, sản xuất đình trệ, chuỗi cung ứng đứt gãy, và dòng tiền – vốn đã yếu từ những năm khó khăn trước – nay gần như cạn kiệt. Với nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa, trận lũ năm nay giống như “đòn cuối” giáng vào sức chịu đựng vốn đã chạm ngưỡng.

Trước hết, ngành du lịch – dịch vụ, vốn là trụ cột kinh tế của Huế, chịu tác động nặng nề nhất. Những khách sạn nằm ven sông Hương phải đóng cửa khi nước tràn vào tầng trệt. Nhà hàng, quán cà phê, homestay lao đao vì không có khách, thậm chí nhiều cơ sở phải tạm dừng hoạt động hoàn toàn để bảo đảm an toàn. Các tour tham quan Đại Nội, chùa Thiên Mụ, lăng tẩm buộc phải hủy, khiến doanh thu gần như bằng 0. Đáng lo hơn, nhiều doanh nghiệp du lịch nhỏ vốn sống nhờ mùa cuối năm – mùa đông khách – lại mất trắng, không biết xoay sở ra sao để giữ lại nhân viên.

Những doanh nghiệp lớn hơn tuy có quỹ dự phòng, nhưng chi phí duy trì hoạt động trong mùa mưa lũ cũng trở thành gánh nặng khổng lồ. Bảo dưỡng cơ sở vật chất, xử lý ngập nước, thay thế thiết bị hư hỏng, trả lương nhân viên trong lúc không có khách… tất cả đẩy họ vào tình thế phải tính toán từng khoản chi. Nhiều chủ khách sạn tâm sự rằng chỉ một trận mưa lũ kéo dài cũng đủ xóa sạch lợi nhuận tích góp suốt cả năm.

Không chỉ du lịch, khu vực sản xuất nông nghiệp và thủy sản cũng rơi vào khủng hoảng. Lũ lớn cuốn trôi ao tôm, ao cá, phá hủy hoa màu, khiến lượng nguyên liệu cung cấp cho các doanh nghiệp chế biến giảm mạnh. Những nhà máy vốn phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu địa phương phải giảm công suất hoặc tạm đóng cửa vì không đủ hàng đầu vào. Hệ lụy này lan sang cả ngành xuất khẩu: nhiều đơn hàng phải trì hoãn, đối tác nước ngoài lo ngại về khả năng giao hàng đúng hạn.

Doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, chiếm đa số tại Huế, lại càng dễ bị tổn thương. Không có vốn tích lũy lớn, họ gặp áp lực nặng nề khi hàng hóa bị hư hại do ẩm ướt, kho bãi ngập sâu, hệ thống điện – máy móc ngừng hoạt động. Một cửa hàng may mặc nhỏ chia sẻ rằng toàn bộ vải vóc đã bị mốc sau nhiều ngày không có điện để chạy máy hút ẩm. Một xưởng mộc ở Hương Trà thì mất gần hết gỗ vì nước tràn, thiệt hại lên đến hàng trăm triệu đồng – con số mà họ không biết đến khi nào mới khôi phục lại được.

Mưa lũ cũng làm logistics tê liệt, khi đường giao thông bị chia cắt khiến việc vận chuyển hàng hóa gần như dừng hẳn. Những doanh nghiệp cần giao hàng cho khách ngoại tỉnh phải hoãn lại vô thời hạn. Nhiều đơn vị thương mại điện tử địa phương cũng không thể xử lý đơn hàng, khiến khách hủy hoặc trả lại, tạo nên vòng xoáy thiệt hại liên tiếp.

Điều khiến nhiều doanh nghiệp lo lắng nhất không chỉ là thiệt hại hiện tại, mà còn là tâm lý e ngại của nhà đầu tư. Khi thiên tai liên tiếp xảy ra, môi trường kinh doanh trở nên rủi ro hơn. Nhiều kế hoạch mở rộng nhà xưởng, nâng cấp cơ sở hạ tầng hoặc mở thêm chi nhánh buộc phải dừng lại. Sự chần chừ của nhà đầu tư đồng nghĩa với việc Huế có thể mất đi nhiều cơ hội phát triển dài hạn.

Không ít chủ doanh nghiệp bày tỏ nỗi băn khoăn: liệu họ có đủ sức đứng dậy sau mùa lũ này hay không? Liệu dòng tiền có thể hồi phục? Liệu họ có thể tiếp tục duy trì việc làm cho người lao động – những người cũng đang lao đao vì mất thu nhập?

Mưa lũ rồi sẽ đi qua, nhưng những tổn thất mà cộng đồng doanh nghiệp phải gánh chịu sẽ còn kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm. Đây là thời điểm họ cần nhất sự hỗ trợ từ chính quyền, sự đồng hành của người dân và một chiến lược lâu dài giúp doanh nghiệp Huế thích ứng tốt hơn trong tương lai đầy biến động.

Nỗi trăn trở: Bao giờ Huế mới có thể phát triển bền vững?

Mỗi mùa mưa lũ đi qua, câu hỏi “Bao giờ Huế mới có thể phát triển bền vững?” lại thêm một lần được đặt ra, và mỗi lần như thế, nó trở nên day dứt hơn, nặng nề hơn. Huế đẹp, Huế hiền hòa, Huế giàu tài nguyên văn hóa – du lịch, nhưng Huế cũng là nơi thiên tai liên tục thử thách con người và hạ tầng đến mức tưởng chừng không thể gượng dậy. Những năm gần đây, tình trạng bão lũ cực đoan, mưa trái mùa, lũ chồng lũ diễn ra không còn theo chu kỳ rõ rệt, mà đến bất ngờ, dồn dập, khiến người dân và chính quyền luôn trong trạng thái phòng thủ.

Biến đổi khí hậu làm mọi thứ trở nên khó lường. Mưa lớn xuất hiện vào thời điểm vốn dĩ khô ráo. Lũ về nhanh hơn, mạnh hơn. Sông ngòi dâng bất thường. Những khu vực vốn không phải điểm ngập giờ cũng chìm trong biển nước. Hạ tầng của thành phố – vốn được thiết kế cho một cơ cấu khí hậu cũ – nhanh chóng lộ ra những điểm yếu khi phải gánh chịu lượng mưa và dòng chảy vượt mọi tính toán.

Những thiệt hại lặp đi lặp lại khiến nền kinh tế Huế khó bứt lên. Du lịch đóng cửa khi trời mưa, nông nghiệp thiệt hại khi nước tràn, khu vực sản xuất bị gián đoạn khi lũ cắt đứt đường vận chuyển. Người dân mất của, doanh nghiệp mất vốn, nhà đầu tư mất niềm tin. Tất cả tạo nên vòng luẩn quẩn: thiên tai làm chậm phát triển – phát triển chậm khiến khả năng chống chịu thiên tai yếu – và lại tiếp tục bị thiên tai tàn phá.

Nhiều chuyên gia đã đặt câu hỏi: Liệu có thể phát triển bền vững khi thiên nhiên liên tục “đòi lại” những gì con người đã xây?
Để trả lời, Huế cần phải nhìn vào những vấn đề căn cơ nhất.

Một trong những trăn trở lớn nhất chính là hạ tầng chống ngập. Dù thành phố đã có nhiều dự án lớn về thoát nước, nâng cấp đường sá, chỉnh trang đô thị… nhưng thực tế cho thấy chúng vẫn chưa đủ mạnh để đối phó với lượng mưa bất thường. Những con đường chỉ cần mưa vài tiếng đã biến thành sông, những khu dân cư mới vẫn phải dùng bao cát để chặn nước. Liệu Huế có cần một cuộc đầu tư hạ tầng quy mô lớn hơn – không chỉ vá víu theo từng đợt lũ, mà mang tính dài hạn và chịu được “bão tố của thế kỷ”?

Một câu hỏi khác được đặt ra: Có nên quy hoạch lại các vùng dân cư nằm trong vùng trũng?
Nhiều khu vực ven phá, ven sông, hay những vùng thấp rộng lớn ở Quảng Điền, Hương Trà, Phong Điền… cứ mưa là ngập. Cả trăm năm nay người dân sống quen với lũ, nhưng với khí hậu cực đoan hiện nay, sự “quen” ấy không còn an toàn nữa. Di dời dân cư, xây dựng khu tái định cư cao ráo, đầu tư hạ tầng phòng chống thiên tai – tất cả đều cần nguồn lực lớn. Nhưng nếu không làm, cái giá phải trả có thể còn lớn hơn nhiều.

Ngoài ra, vấn đề đa dạng hóa nền kinh tế cũng là trăn trở chung. Huế lâu nay phụ thuộc nặng vào du lịch – một ngành dễ bị tổn thương bởi thời tiết. Khi du lịch tê liệt do mưa lũ, cả chuỗi lao động – dịch vụ liên quan cũng bị ảnh hưởng. Liệu đã đến lúc Huế cần mạnh mẽ hơn trong phát triển công nghiệp sạch, công nghệ cao, nông nghiệp thông minh, hay các ngành nghề không quá phụ thuộc vào điều kiện thời tiết?

Cuối cùng, việc tăng cường năng lực dự báo và phản ứng thiên tai trở thành yếu tố then chốt. Những trận mưa lũ bất thường khiến công tác chuẩn bị luôn bị động. Một hệ thống cảnh báo sớm như Trung tâm Giám sát , Điều hành Đô thị thông minh TP Huế HueS, dữ liệu khí tượng chính xác và thông tin được truyền tải nhanh, rõ ràng đến từng hộ dân không chỉ giúp giảm thiệt hại mà còn tạo cảm giác an tâm.

Nỗi lo về một Huế phát triển bền vững không chỉ là nỗi lo của người dân, mà là bài toán lớn của chính quyền, của các nhà khoa học, và của cả cộng đồng doanh nghiệp. Giữa những thách thức lớn ấy, Huế cần một chiến lược dài hơi – không phải chỉ ứng phó với lũ, mà làm chủ được cuộc sống trong bối cảnh khí hậu đang thay đổi từng ngày.

>>> Xem thêm bài viết: Những trăn trở sau trận lụt lịch sử tại Huế những ngày cuối tháng 10 năm 2025

Khát vọng vươn lên giữa thử thách

Giữa những ngày Huế oằn mình trong mưa lũ, khi tiếng gió hòa cùng tiếng nước tạo nên bản nhạc dữ dội của thiên nhiên, vẫn có một âm thanh khác vang lên – âm thanh của sự sống, của khát vọng, của những trái tim không bao giờ chịu khuất phục. Huế tuy chịu nhiều đau thương, nhưng chính từ gian khó ấy, vùng đất cố đô lại càng bừng lên sức mạnh nội tại: một tinh thần bền bỉ, một ý chí vươn lên sau mỗi mùa lũ, và một niềm tin không bao giờ tắt vào tương lai.

Nhìn vào những ngôi nhà ngập đến tận cửa sổ, những con đường chìm trong biển nước, ta có thể dễ dàng cảm nhận nỗi buồn, nhưng ta cũng thấy rõ hơn sự kiên gan của người dân nơi đây. Chỉ cần nước rút một chút, bà con đã bắt đầu dọn dẹp, nhặt từng món đồ còn sót lại, sửa từng tấm ván, từng mái ngói. Những đôi bàn tay lấm lem bùn đất ấy lại thêm một lần dựng lại tổ ấm, dù có mệt mỏi, có đau đớn, nhưng chẳng ai bỏ cuộc. Người Huế vốn quen với thiên tai, nhưng chưa bao giờ ngừng tin rằng ngày mai sẽ sáng.

Ở mỗi khu phố, mỗi thôn làng, ta bắt gặp hình ảnh những người trẻ mang trong mình quyết tâm tái thiết mạnh mẽ. Họ không chỉ hỗ trợ cứu trợ trong lũ, mà sau lũ họ còn cùng nhau lên kế hoạch xây dựng lại cộng đồng: lập nhóm kêu gọi quyên góp sửa nhà cho người già neo đơn, tạo bếp ăn cho trẻ em vùng cao bị ảnh hưởng, mở chiến dịch trồng lại cây xanh bị cuốn trôi. Những việc nhỏ nhưng mang ý nghĩa lớn, như từng viên gạch xây nên tương lai mới.

Các doanh nghiệp dù chịu thiệt hại vẫn cố gắng đứng dậy, giữ chân người lao động, tìm cách vận hành trở lại. Có chủ quán cà phê nói rằng: “Lũ cuốn hết đồ, nhưng không cuốn được tinh thần làm lại từ đầu.” Một chủ homestay bên bờ sông Hương dù tầng trệt bị nước ngập cả tuần nhưng vẫn tươi cười, nói rằng chỉ cần Huế có nắng, khách sẽ lại về. Chính những niềm tin giản dị ấy tạo nên sức sống mới cho kinh tế địa phương – một sức sống đến từ sự kiên cường hơn là tài lực.

Không chỉ người dân, chính quyền và các tổ chức xã hội cũng đang nỗ lực tìm hướng thay đổi. Những buổi họp về quy hoạch, phát triển hạ tầng chống ngập, xây dựng khu tái định cư an toàn hơn… đều được thúc đẩy mạnh mẽ sau mỗi mùa lũ. Tất cả đều mong muốn một Huế không chỉ biết cách sống chung với thiên tai, mà còn vươn lên phát triển trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khắc nghiệt.

Khát vọng vươn lên ấy không chỉ nằm trong những việc lớn mà còn thể hiện qua những điều rất đỗi bình dị: tiếng trẻ em chơi đùa khi nước vừa rút, người mẹ phơi lại quần áo trên sân sau nhiều ngày ẩm ướt, người cha sửa lại chiếc xe máy để ngày mai đi làm. Mỗi hành động đều chứa đựng hy vọng, rằng cuộc sống rồi sẽ trở lại nhịp bình thường, rằng Huế sẽ lại thanh bình, lại thong thả dưới những cơn mưa hiền hòa vốn là nét đặc trưng của mảnh đất này.

Huế chưa bao giờ thiếu khó khăn. Nhưng Huế cũng chưa bao giờ thiếu nghị lực. Mỗi trận lũ đi qua, người dân Huế lại đứng lên mạnh mẽ hơn, đoàn kết hơn, thấu hiểu nhau hơn. Và chính từ những mất mát ấy, họ thêm trân quý từng ngày nắng đẹp, từng mùa lúa chín, từng mùa du khách quay về với cố đô.

Khát vọng vươn lên không chỉ là mong muốn thoát khỏi khó khăn trước mắt, mà là sự tin tưởng sâu sắc rằng Huế sẽ có một tương lai mới – một tương lai bền vững, an toàn, xanh hơn, nơi mọi người dân đều được sống trong bình yên và phát triển.
Đó là khát vọng âm ỉ nhưng mạnh mẽ, lặng thầm nhưng bền bỉ, như chính tính cách của người Huế.

Và ngay khi kết thúc bài viết vào lúc 13:00 ngày 17/11/2025, Huế lại tiếp tục oằn mình sẵn sàng đón cơn lũ thứ 4 được dự báo sẽ vượt mức báo động 3 vào ngày mai 18/11/2025, chúc tất cả bà con chúng ta nhiều điều tốt đẹp và tích cực nhất. “Khó khăn rồi sẽ qua đi, sau cơn mưa trời lại sáng, Huế rồi sẽ đứng dậy, sẽ hồi sinh từ bùn đất sau lũ, và một lần nữa vươn mình mạnh mẽ vượt lên tất thảy, như vốn dĩ sức sống bền bỉ của mảnh đất cố đô.“